உயிரின் பயணம்: சித்தாந்தத்தின் வழிகாட்டி

சிவன், உயிர்கள், பாசம் மூன்றும் என்றும் உள்ளவை. ஒவ்வொன்றும் வேறுபட்டது; ஒவ்வொன்றுக்கும் தனிப் பங்கு உண்டு.

சைவ சித்தாந்தம் மூன்று சொற்களில் தொடங்குகிறது. பதி என்பது இறைவன், சிவன். பசு என்பது உயிர். பாசம் என்பது உயிரைக் கட்டும் தளை. மூன்றும் என்றும் உள்ளவை. எதற்கும் தொடக்கம் இல்லை.

சிவன் ஒருவனே. அவன் எல்லாவற்றையும் தானாகவே அறிகிறான்; எதுவும் அவனைக் கட்ட முடியாது. உயிர்கள் பல. ஒவ்வோர் உயிரும் அறியக்கூடியது; ஆனால் அறிவதற்கு அதற்கு உதவி தேவை. கட்டுண்டிருக்கும்போது உடலாலும் மனத்தாலும் அறிகிறது; விடுபட்டதும் சிவனின் திருவருளால் அறிகிறது.

உயிரை யாரும் படைக்கவில்லை. அது சிவனிடமிருந்து பிரிந்த ஒரு துண்டும் அல்ல. பாசமும் உண்மையானது; ஆகவே நம்மைப் பற்றிய ஒரு புதிய எண்ணம் மட்டும் விடுதலை தராது. ஆனால் மூன்றும் சமமானவை அல்ல. பாசத்தால் எதையும் அறிய முடியாது; உயிரால் இறைவனின் தொழிலைச் செய்ய முடியாது.

இவை அனைத்திலும் சிவன் உயிரோடு இருக்கிறான். அதனோடு அவன் ஒருபோதும் கட்டுண்டதில்லை; அதைவிட்டு ஒருபோதும் தொலைவில் இருந்ததுமில்லை. திருவருட்பயன் இதைச் சொல்லியே தொடங்குகிறது:

மேலும் படிக்க: மூன்று மெய்ப்பொருள்கள், சிவஞானபோதம், திருவருட்பயன்.

ஆணவம் உயிரின் அறிவை இருளச் செய்கிறது; கன்மம் செயல்களை அவற்றின் பயன்களோடு பிணைக்கிறது; மாயை உயிர் வாழும் உடலையும் உலகையும் தருகிறது.

பாசத்துக்கு மூன்று இழைகள் உண்டு. அவற்றை மூன்று மலங்கள், மும்மலம், என்கிறோம்.

ஆணவம் அவற்றுள் மிக ஆழமானது. அது உயிரின் அறிவை இருளச் செய்கிறது; அதனால் உயிர் தன் நிலையையும், தனக்கு உதவும் இறைவனையும் காண்பதில்லை. "நான்", "எனது" என்று அது வெளிப்படுகிறது; ஆனால் அது வழக்கமான செருக்கைவிட மிக ஆழமானது. தொடக்கம் முதலே அது உயிரைப் பற்றியிருக்கிறது.

கன்மம் என்பது செயல்களும் அவற்றின் பயன்களும். எண்ணம், சொல், உடல் ஆகியவற்றால் நாம் செய்வது பயன் தருகிறது; அந்தப் பயன் நாம் அடுத்து அனுபவிப்பதை அமைக்கிறது. நம் செயல்களுக்கு நாமே பொறுப்பு. ஒவ்வொரு பயனும் அதைச் செய்தவரைச் சேருமாறு சிவன் பார்த்துக்கொள்கிறான்; அதனால் நம் தேர்வுகள் அவனுடையவை ஆகிவிடுவதில்லை.

மாயை என்பது உடல்கள், மனங்கள், உலகங்கள் உருவாகும் முதற்பொருள். இங்கு அது உலகம் பொய் என்று பொருள்படாது. உலகம் உண்மையானது. அது உயிரை வரம்புக்குள் வைக்கிறது; ஆனாலும் உயிர் கற்கும் இடமும் அதுவே. பாசத்தின் ஒரு பகுதியே, சிவனின் கையில், விடுதலைக்குத் துணையாகிறது.

ஒவ்வோர் இழையும் வேறொரு கேள்விக்கு விடை தருகிறது. உயிரால் ஏன் காண முடியவில்லை? ஆணவம். நம் செயல்கள் ஏன் நம்மைத் தொடர்கின்றன? கன்மம். உயிர் எங்கே வாழ்ந்து கற்கிறது? மாயை. இவற்றைத் தனித்தனியாக வைத்தால், எல்லாத் துன்பத்தையும் கன்மம் என்று சொல்லிவிட மாட்டோம்; இடத்தை மாற்றினால் ஆணவம் நீங்கும் என்றும் எதிர்பார்க்க மாட்டோம்.

மேலும் படிக்க: உயிர் ஏன் பாசத்தில் இருக்கிறது, சிவப்பிரகாசம், திருவருட்பயன்.

உயிர் ஆணவத்தோடு மட்டும் மறைந்து கிடக்கிறது, உடலோடு வாழ்கிறது, இறுதியில் விடுபடுகிறது: கேவலம், சகலம், சுத்தம்.

உயிர் மூன்று பெரும் நிலைகளைக் கடந்து செல்கிறது.

கேவலத்தில் உயிர் ஆணவத்தோடு மட்டும் கிடக்கிறது. அறிவதற்கு உடலும் மனமும் இல்லாததால், அதனால் எதையும் அறிய முடியாது. அது அப்போதும் உயிர்தான்; ஆனால் இருளில் கிடக்கும் உயிர். இந்த அசைவின்மை விடுதலை அல்ல: எதுவும் செய்யாமல் இருப்பது பாசத்தை நீக்குவதில்லை.

சகலத்தில் சிவன் உயிருக்கு அதன் கன்மத்துக்கு ஏற்ற உடலையும் புலன்களையும் உலகையும் தருகிறான். இப்போது அது காணலாம், சிந்திக்கலாம், செயல்படலாம், விளைவுகளோடு வாழலாம். மூன்று மலங்களும் இங்கே செயல்படுகின்றன. இங்கேயே உயிர் வழிபடவும், போதனையைக் கேட்கவும், அதைச் சிந்திக்கவும், தொண்டு செய்யவும் முடிகிறது. உலகில் வாழும் இந்த வாழ்க்கையிலேயே உயிரின் இருள் விலகத் தொடங்குகிறது.

சுத்தம் சிவனின் திருவருள் தரும் விடுதலை நிலை. பழைய தடை இல்லாமல் உயிர் அறிகிறது. அது அப்போதும் தானாகவே இருக்கிறது; முழு விழிப்போடு இருக்கிறது; இழக்கப்படுவதுமில்லை, உறங்குவதுமில்லை. எப்போதும்போல அது சிவனைச் சார்ந்தே இருக்கிறது; ஆனால் இப்போது அதை அறிந்து, மகிழ்ச்சியோடு அதை வாழ்கிறது.

இவை விழிப்பு, கனவு, ஆழ்ந்த உறக்கம் ஆகியவை அல்ல. அமைதியான மனமோ, கனவில்லாத ஓர் இரவோ விடுதலை ஆகாது.

மேலும் படிக்க: உயிர் ஏன் பாசத்தில் இருக்கிறது, சிவப்பிரகாசம், வீடுபேறு என்பதன் பொருள்.

காண்பதால், கருதுவதால், நம்பத்தகுந்த சொல்லால் அறிகிறோம். ஒவ்வொன்றுக்கும் அதற்குரிய எல்லை உண்டு.

ஒன்று உண்மை என்று எப்படி அறிகிறோம்? சிவஞான சித்தியார் மூன்று வழிகளைச் சொல்கிறது; அவை பிரமாணங்கள்: காட்சி, கருதல், உரை.

காட்சி என்பது ஐயமோ பிழையோ இல்லாமல் ஒன்றை நேரடியாக அறிவது. ஆனால் கண்டதைப் பற்றி நாம் தரும் விளக்கம் அப்போதும் தவறாக இருக்கலாம்.

கருதல் நம்மால் காண முடியாததை, அதனோடு எப்போதும் சேர்ந்து வரும் ஒரு குறியின் வழியாக அறிகிறது: புகை உள்ள இடத்தில் நெருப்பு உண்டு. இரண்டை ஒருமுறை சேர்த்துக் கண்டது போதாது; அந்தத் தொடர்பு ஒவ்வொரு முறையும் நிற்க வேண்டும்.

உரை என்பது நம்பத்தகுந்த ஒருவர் சொல்வதால் அறிவது. சித்தாந்தத்துக்கு மிக உயர்ந்த நம்பத்தகுந்த சொல் புனிதப் போதனையான ஆகமங்கள். காட்சியும் கருதலும் எட்ட முடியாததை அவை சொல்கின்றன. அப்போதும் அவை நம்மைச் சிந்திப்பதை நிறுத்தச் சொல்வதில்லை; புரிந்துகொண்டு ஆழ்ந்து சிந்திக்கச் சொல்கின்றன.

பின்வரும் படிகள் திருவருளால் அறிதலைப் பற்றிப் பேசுகின்றன. அது வேறு: ஒரு கூற்றைச் சரிபார்க்கும் வழி அல்ல; உயிரின் இருள் நீங்க நீங்க, அது சிவனை அறிந்துகொள்வது.

மேலும் படிக்க: சிவஞான சித்தியார், ஆகமங்கள்.

சிவனின் ஐந்தொழில் உயிரின் வாழ்வைத் தொடரச் செய்து, இறுதியில் திருவருளால் அதை விடுதலைக்குக் கொண்டுசேர்க்கிறது.

சிவன் உயிர்களுக்காக ஐந்து தொழில்களைச் செய்கிறான்: படைத்தல், காத்தல், ஒடுக்குதல், மறைத்தல், அருளுதல்.

படைத்தல் உயிர்களுக்கு உலகங்களையும் உடல்களையும் மனங்களையும் தருகிறது. அது உயிர்களைப் படைப்பதில்லை; அவை என்றும் உள்ளவை. காத்தல் அந்த வாழ்வைத் தொடரச் செய்கிறது; உயிர் செயல்படவும், அதன் விளைவுகளோடு வாழவும் முடிகிறது. ஒடுக்குதல் சில காலம் ஓய்வாக அனைத்தையும் தன்னுள் ஒடுக்குகிறது. ஆனால் ஓர் உடலோ ஓர் உலகோ ஒடுங்குவதால் மட்டும் பாசம் நீங்குவதில்லை.

மறைத்தல், திரோதானம், உயிர் வாழ்ந்து பக்குவமடையுமாறு அதன் முழுப் பார்வையைச் சில காலம் மறைத்து வைக்கிறது. அருளுதல், திருவருள், உயிரை விடுவிக்கும் அறிவைத் தருகிறது. ஐந்தும் ஒரே உயிருக்காக, ஒரே அக்கறையால் செய்யப்படுகின்றன. உயிர் அதைக் கவனிப்பதற்கு நெடுங்காலம் முன்பே அந்த அக்கறை தொடங்கிவிட்டது.

சிவன் தன்னைவிட்டு ஒருபோதும் பிரியாத தன் ஆற்றலான சத்தியால் செயல்படுகிறான்; அது இச்சை, ஞானம், கிரியை ஆக விளங்குகிறது. மாயை முதற்பொருளைத் தருகிறது; சிவன் அதை வடிவமைக்கிறான்; ஆனால் அவனே அதுவாக ஆவதில்லை. உயிர் கடந்து செல்லும் மாற்றங்கள் அவனைத் தொடுவதில்லை. அவன் நம்மோடு இருக்கிறான்; ஆனால் நம் அறியாமை ஒருபோதும் அவனுடையது அல்ல.

முந்தைய படிகளை ஐந்தொழில் ஒன்றாக இணைக்கிறது: உயிருக்கு ஏன் உடல் இருக்கிறது, செயல்கள் ஏன் பயன் தருகின்றன, திருவருள் மட்டுமே ஏன் அதை விடுவிக்க முடியும். தில்லையில் நடராசரின் கூத்து இந்த ஐந்தொழிலையும் நாம் வழிபடக்கூடிய வடிவில் காட்டுகிறது.

மேலும் படிக்க: சிவன் எவ்வாறு உதவுகிறான், நடராசரும் ஐந்தொழிலும், சிவப்பிரகாசம்.

உயிர் வாழ்ந்து அறியும் கருவிகளே தத்துவங்கள். உயிர் அவற்றைப் பயன்படுத்துகிறது; அது அவற்றால் ஆனது அல்ல.

உயிர் காணவும், செயல்படவும், ஓர் உலகில் வாழவும் மாயை தருவனவற்றைத் தத்துவங்கள் பகுதி பகுதியாகப் பட்டியலிடுகின்றன. அவை முப்பத்தாறு; மூன்று தொகுதிகளாக உள்ளன: ஐந்து சுத்த தத்துவங்கள், ஏழு வித்தியா தத்துவங்கள், இருபத்துநான்கு ஆன்ம தத்துவங்கள். அவை உயிரின் கருவிகள். உயிர் அவற்றால் கட்டப்பட்டது அல்ல.

இருபத்துநான்கும் அன்றாட வாழ்வின் கருவிகள்: நான்கு அகக்கருவிகள், ஐந்து அறிவுப் புலன்கள், ஐந்து செயற்கருவிகள், ஐந்து தன்மாத்திரைகள், ஐந்து பூதங்கள். அகக்கருவிகள் நான்கில், மனம் தொகுத்துக் கவனிக்கிறது; புத்தி முடிவு செய்கிறது; அகங்காரம் "நான்" என்கிறது; சித்தம் சிந்திக்கிறது. ஒவ்வொன்றும் தன் வேலையைச் செய்கிறது. எதுவும் உயிர் அல்ல.

ஏழு வித்தியா தத்துவங்கள் உயிரின் வாழ்வுக்கு அளவு வைக்கின்றன: காலம், செயல்கள் பயன் தரும் ஒழுங்கு, அறிவதற்கும் செயல்படுவதற்கும் விரும்புவதற்குமான வரம்புற்ற ஆற்றல்கள். இங்கு புருடன் என்பது இந்த வரம்புகளோடு சேர்ந்த உயிரைக் குறிக்கிறது; மாயையிலிருந்து உண்டான புதிய உயிரை அல்ல. ஐந்து சுத்த தத்துவங்கள் மாயையின் உயர்ந்த, தூய ஒரு நிலையைச் சேர்ந்தவை. அவற்றுள் இரண்டு சிவ தத்துவம், சத்தி தத்துவம் எனப்படுகின்றன; ஆனால் அவை சிவனோ அவனது சத்தியோ அல்ல.

அவற்றை ஏன் எண்ண வேண்டும்? நமக்கும் நாம் பயன்படுத்தும் கருவிகளுக்கும் உள்ள வேறுபாட்டை அறிய. ஒரு கருவியை அடக்குவதால் வேரான பாசம் நீங்குவதில்லை. விடுதலை எப்போதும் திருவருளிடமே திரும்புகிறது.

மேலும் படிக்க: முப்பத்தாறு தத்துவங்கள், உண்மை விளக்கம், சிவப்பிரகாசம்.

தொண்டு, வழிபாடு, அகப்பயிற்சி, மெய்யறிவு: உயிர் சிவனை நோக்கித் திரும்பும் நான்கு நெறிகள்.

நெறிகள் நான்கு. சரியை என்பது தொண்டு: கோயிலைத் தூய்மை செய்வது, மலர் கொய்வது போன்றவை. கிரியை என்பது கற்றுக்கொண்ட முறைப்படி செய்யும் வழிபாடு. யோகம் என்பது தியானத்தில் கவனத்தை அகத்தே திருப்புவது. ஞானம் என்பது குருவாலும் திருவருளாலும் பதி, பசு, பாசம் மூன்றையும் உண்மையாக அறிவது.

அடுத்த நெறியை அடைந்ததும் முந்தையது கைவிடப்படுவதில்லை. சிவஞானபோதத்தின் இறுதிச் சூத்திரம், விடுபட்ட உயிரையும் சிவனின் அடியார்களிடமும் அவனது திருக்கோயிலிடமும் அனுப்புகிறது. அறிவு அன்புக்கு உறுதியான அடிப்படையைத் தருகிறது; பயிற்சியின் புறமும் அகமும் ஒன்றுக்கொன்று உதவுகின்றன.

தீட்சை குருவுக்கும் சீடருக்கும் இடையே போதனையும் பொறுப்பும் கொண்ட ஓர் உறவைத் தொடங்குகிறது. வீட்டில் ஒரு மலர் இடுவது, தீட்சை பெற்றவரின் நாள் வழிபாடு, கோயிலில் ஆசாரியர் செய்யும் பூசை ஆகிய ஒவ்வொன்றுக்கும் தனி விதிகள் உண்டு. ஒரு தீட்சை எல்லாப் பொறுப்புகளுக்கும் தகுதி தந்துவிடாது; பிறருக்குத் தீட்சை அளிக்கவும் உரிமை தராது. வழிபாட்டுப் பக்கம் இந்த வேறுபாடுகளை விளக்குகிறது.

அப்படியானால் இன்று நாம் ஒவ்வொருவரும் என்ன செய்யலாம்? ஒரு திருப்பாடலைப் பாடலாம்; பிறருக்குத் தொண்டு செய்யலாம்; வேண்டலாம். மந்திரத்தின், சடங்கு வழிபாட்டின் குறிப்பிட்ட முறைகள் ஓர் ஆசிரியரிடமிருந்து கற்றுக்கொள்ளப்படுகின்றன. ஒரு சடங்கைப் பற்றிப் படிப்பது அதைப் பற்றிச் சொல்கிறது; குருவின் போதனை அதை வாழ்வதற்காக உங்களிடம் ஒப்படைக்கிறது.

மேலும் படிக்க: நான்கு நெறிகள், வழிபாடும் நாள்வழக்கும், ஆகமங்கள், சிவஞானபோதம்.

பாசம் பக்குவமடைகிறது, இன்ப துன்பங்களில் உயிர் சமநிலை பெறுகிறது, திருவருள் பதிகிறது: உயிர் தயாராகிவிட்டதன் மூன்று அடையாளங்கள்.

விடுதலை பெற உயிர் எப்போது தயாராகிறது? நூல்கள் மூன்று திருப்பங்களைச் சொல்கின்றன.

மலபரிபாகம் என்பது மலம் பக்குவமடைவது. உதிரத் தயாரான கனிபோல, ஆணவம் தன் பிடியைத் தளர்த்துகிறது. பக்குவமடைவது பாசம்; அழிவது உயிர் அல்ல. வாழ்வும் பயிற்சியும் இந்தப் பக்குவத்துக்கு உதவுகின்றன; ஆனால் விடுதலை திருவருளின் செயலே.

இருவினையொப்பு என்பது நல்வினை, தீவினை இரண்டின் பயன்களிலும் சமநிலை. இன்பம் இனி ஆசையால் நம்மைப் பற்றுவதில்லை; துன்பம் இனி அச்சத்தால் நம்மை ஆள்வதில்லை. நல்லதும் தீயதும் ஒரே மதிப்புடையவை என்றோ, சமமான கணக்குபோல அவை ஒன்றையொன்று கழித்துவிடும் என்றோ இதற்குப் பொருளல்ல. உயிர் இனி எந்த வகைப் பயனையும் பற்றிக்கொள்வதில்லை என்பதே பொருள்.

சத்திநிபாதம் என்பது திருவருள் பதிவது. சிவன் எப்போதும் உயிரோடு இருந்து வந்தான்; இப்போது உயிர் அவனை ஏற்கவும் அறியவும் முடிகிறது. அதற்குக் கற்பிக்கத் திருவருள் காணக்கூடிய ஒரு வடிவில், குருவாக, வருகிறது. முந்தைய படிகளில் கண்ட மறைத்தல், இறுதியில் கருணையாக மலர்கிறது.

இந்த மூன்றும் சேர்ந்தே வருகின்றன. வேண்டுதல்களை எண்ணுவதாலோ, நமக்குப் பற்றில்லை என்று அறிவிப்பதாலோ யாரும் இவற்றை நிறுவ முடியாது. இவை நமக்குப் பொறுமையையும் கவனத்தையும் திருவருள்மீது நம்பிக்கையையும் கற்பிக்கின்றன; பிறர் எவ்வளவு பக்குவமடைந்திருக்கிறார் என்று தீர்ப்பளிப்பதற்கு அல்ல.

மேலும் படிக்க: குருவும் திருவருளும், சிவப்பிரகாசம், திருவருட்பயன்.

திருவைந்தெழுத்து முழுப் போதனையையும் ஒரே வேண்டுதலில் தாங்குகிறது: சிவன், திருவருள், உயிர், அதன் தளைகள்.

பஞ்சாக்கரம் என்னும் திருவைந்தெழுத்து, இறைவனின் திருப்பெயருக்குள் முழு வரைபடத்தையும் தாங்குகிறது. இங்கு பின்பற்றப்படும் சித்தாந்த விளக்கத்தில் ந மறைத்தலையும், ம மலத்தையும், சி சிவனையும், வா திருவருளையும், ய உயிரையும் குறிக்கின்றன. இந்த வழிகாட்டியின் ஒவ்வொரு படியும் அதில் உள்ளது: மூன்று மெய்ப்பொருள்கள், தளைகள், விடுவிக்கும் உதவி.

ந-ம-சி-வா-ய, சி-வா-ய-ந-ம ஆகிய வடிவங்கள் உயிரின் பாசநிலையையும், திருவருளால் அது சிவனை நோக்கித் திரும்புவதையும் சார்ந்து விளக்கப்படுகின்றன. முதல் வடிவில் உயிர் தன் தளைகளுக்கு நடுவே நிற்கிறது; இரண்டாவதில் அது சிவனையும் திருவருளையும் நோக்கித் திரும்பியிருக்கிறது. இது புரிந்துகொள்ளும் ஒரு வழி; மந்திரவித்தை அல்ல: எழுத்துகளை இடம் மாற்றுவதால் யாரும் விடுதலை பெறுவதில்லை.

திருப்பெயர் எல்லாவற்றுக்கும் மேலாக அன்போடு பாடப்படுகிறது. சம்பந்தரின் பாடல் ஓதுதலையும், உருகும் உள்ளத்தையும், நன்னெறியையும் இணைக்கிறது. பொருள்களை அறிவது நினைவுகூர்தலை ஆழமாக்குகிறது; பாடலோ சிவனிடம் நேரடியாகப் பேசுகிறது. புரிதலும் அன்பும் ஒரே வேண்டுதலில் சந்திக்கின்றன.

முறையான செபம், மந்திரத்தை ஒரு பயிற்சியாகத் திரும்பத் திரும்பச் சொல்வது, வழிபாட்டுப் பக்கம் விளக்குவதுபோல, தீட்சையோடு குருவிடமிருந்து பெறப்படுகிறது. ஒரு பாடலில் திருப்பெயரைப் பாடுவதும், அன்போடு சிவனை நினைப்பதும் எல்லோருக்கும் உரியவை. இந்த வழிகாட்டி பொருளை விளக்குகிறது; பயிற்சி முறையைக் கற்பிக்கவில்லை.

மேலும் படிக்க: திருவைந்தெழுத்து, வழிபாடும் நாள்வழக்கும், திருவருட்பயன், உண்மை விளக்கம்.

திருவருள் பாசத்தின் பிடியை நீக்குகிறது. உயிர் தானாகவே இருக்கிறது; சிவனோடு ஒன்றி, அவனைவிட்டு ஒருபோதும் பிரியாமல்.

உயிர் கட்டுண்டிருக்கும்போது நிகழ்வதைக் கன்மம் விளக்குகிறது; அதனால் உயிரை விடுவிக்க முடியாது. நல்வினைகள் முக்கியமானவை; ஆனால் விடுதலை அவற்றைக் குவித்துப் பெறும் பரிசு அல்ல. குருவாலும் திருவருளாலும் உயிர் இறைவனை அறிகிறது; தானே தனித்துச் செய்பவன் என்று எண்ணுவதை விடுகிறது. அதன் அறிவைச் சுருக்கிய இருள் இனி அதை ஆள்வதில்லை.

விடுதலை என்பது வெறுமனே உடல் விழுவது அல்ல என்று சிவப்பிரகாசம் கற்பிக்கிறது. இந்த உடலை அமைத்த கன்மம் தன் போக்கில் தீர்கிறது; விடுபட்ட உயிர் அதில் தொடர்ந்து வாழ்கிறது. இதுவே சீவன்முத்தி, உடலில் இருக்கும்போதே பெறும் விடுதலை. உடல் தொடர்ந்து வாழ்கிறது; ஆனால் "நானே அறிகிறேன், நானே செய்கிறேன்" என்ற பழைய எண்ணம் திரும்பி வருவதில்லை.

விடுதலை இறைபணியான ஒரு வாழ்வில் வெளிப்படுகிறது: இறைவனுடைய தொழிலாகவே செய்யும் தொண்டு. சிவனின் அடியார்கள்மீது அன்பும், திருக்கோயிலில் சிவ வழிபாடும் கூறியே சிவஞானபோதம் நிறைவடைகிறது. விடுதலை அன்பையும் வழிபாட்டையும் தொண்டையும் பயனற்றவை ஆக்குவதில்லை. விடுபட்ட உயிர் அப்போதும் செயல்படுகிறது; ஆனால் தன்னைக் கட்டிய பழைய "எனது" என்ற உரிமை இல்லாமல்.

இப்போது முதல் படிக்குத் திரும்பலாம். சிவன் அப்போதும் இறைவனே. உயிர் அப்போதும் உயிரே. பாசம் மட்டுமே தன் பிடியை இழந்திருக்கிறது. அவை இரண்டு; ஆனாலும் ஒருபோதும் பிரிவதில்லை. பயணம் உயிர் அழிவதில் முடிவதில்லை; உயிர் இரண்டாவது இறைவனாவதிலும் முடிவதில்லை. அவனது திருவருள் தரும் விடுதலையில் உயிர் சிவனை அறிந்து அன்பு செலுத்துவதிலேயே முடிகிறது.

மேலும் படிக்க: வீடுபேறு என்பதன் பொருள், சிவஞானபோதம், சிவப்பிரகாசம், திருவருட்பயன்.